Tadilat teklifi elinize geldiğinde ilk baktığınız yer büyük ihtimalle en alttaki toplam rakam. Oysa iki teklif arasındaki farkın büyük bölümü, o toplamın üstündeki satırlarda saklıdır. Bu yazıda Didim'de tadilat maliyetini belirleyen dokuz kalemi ve teklifleri nasıl doğru karşılaştıracağınızı anlatıyoruz.
1. İş kalemi ve miktar
Her tadilat teklifi özünde basit bir çarpımdır: iş kalemi × miktar × birim fiyat. Miktar; m² (boya, fayans, alçıpan), metretül (mutfak dolabı), adet (vitrifiye, armatür) veya nokta (elektrik, tesisat) olarak ifade edilir. Miktarların yerinde ölçüye mi dayandığını, yoksa tahminle mi yazıldığını mutlaka sorun. Tahmini miktar, iş sırasında "ek kalem" olarak geri döner.
2. Malzeme sınıfı
Teklifte "seramik" yazması hiçbir şey ifade etmez. Ebat, sınıf ve mümkünse ürün adı yazmalıdır. 60×120 porselen ile 30×60 seramik arasındaki fark hem malzemede hem işçilikte belirgindir. Aynı şey boyada da geçerli: silinebilir iç cephe boyası ile ekonomik plastik boya arasında hem metrekare verimi hem ömür farkı vardır.
3. Mevcut yapının durumu
Didim'deki konut stokunun önemli bölümü 1990–2010 arası yapılardan oluşuyor. Bu dairelerde duvarlar dalgalı, tesisat yorgun ve zemin kotları düzensiz olabiliyor. Söküm sonrası ortaya çıkan her sürpriz, teklife baştan yazılmadıysa maliyeti büyütür. İyi bir keşif, bu sürprizlerin çoğunu önceden tespit eder.
4. Gizli kalemler: yalıtım ve tesisat
Su yalıtımı, şap tesviyesi ve tesisat yenileme, iş bittiğinde görünmeyen kalemlerdir. Tam da bu yüzden ucuz tekliflerde ilk kısılan yerlerdir. Oysa bunlar seramiğin altında kalır ve sonradan müdahale edilemez. Görünen kalemlerden esneyin, gizli kalemlerden asla.
5. Kat, asansör ve moloz
Beşinci katta asansörsüz bir dairede moloz tahliyesi ve malzeme taşıma, zemin kattaki aynı işe göre belirgin şekilde pahalıdır. Moloz hacmi (m³), döküm sahası mesafesi ve kamyon organizasyonu ayrı kalem olarak teklifte yer almalıdır.
6. Nakliye ve iskele
Cephe işlerinde iskele, bazı işlerde vinç gerekir. Bunlar bazen "işçiliğe dâhil" varsayılır ve sonradan ek fatura olarak çıkar. Teklifte ayrı satır olarak görmelisiniz.
7. Süre ve iş programı
Sıkışık takvim maliyeti artırır; ekip sayısını çoğaltmak gerekir. Yazlık sahipleri için sezon öncesi (nisan–mayıs) yoğunluk dönemidir. Sezon dışı çalışma hem ekip temini hem fiyat açısından avantajlıdır.
8. Karar değişikliği
Bütçe çoğu zaman malzeme fiyatından değil, iş başladıktan sonra alınan kararlardan aşar. Fayans döşendikten sonra değiştirilen bir duvar kararı, hem sökümü hem yeniden uygulamayı gerektirir. Malzeme ve renk kararlarını iş başlamadan kapatın.
9. Garanti ve teslim kapsamı
İnce temizlik dâhil mi? Rötuşlar kapsamda mı? İşçilik garantisi var mı ve süresi ne? Bu üç soru, görünüşte aynı olan iki teklifi birbirinden ayırır.
Peki net rakam ne zaman çıkar?
Gerçekçi rakam, ancak yerinde ölçü ve mevcut durum tespitiyle çıkar. Bu yüzden sabit bir m² fiyatı yayımlamıyoruz. Didim ve çevre mahallelerde keşif ücretsiz; teklif kalem kalem ve yazılıdır.
En düşük teklif çoğu zaman en ucuz iş değil, en eksik kapsamdır.