Seramik mağazasında "fayans", "seramik", "porselen" ve "granit" kelimeleri iç içe kullanılır. Bu yazıda bu terimlerin neyi anlattığını, aralarındaki gerçek farkı ve Didim'de hangi alana hangisinin seçilmesi gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.
Günlük dilde fayans genellikle duvar karosunu, seramik ise duvar ve zemin için kullanılan pişmiş kil karoların genel adını anlatır. Porselen karo, daha yüksek sıcaklıkta pişirilen, su emmesi çok düşük (%0,5 ve altı) ve daha dayanıklı bir seramik türüdür; piyasada "granit seramik" adıyla da satılır.
Banyo ve mutfak duvarında sırlı duvar karosu yeterlidir. Zemin, balkon, teras ve yoğun kullanılan alanlarda porselen karo tercih edilmelidir.
Terimler: kim neyi kastediyor?
| Terim | Ne anlatır? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| Fayans | Duvar karosu; genellikle sırlı, su emmesi görece yüksek | Banyo, WC ve mutfak duvarları |
| Seramik | Pişmiş kil karoların genel adı; zemin seramikleri duvar karolarından daha serttir | İç mekân duvar ve zemin |
| Porselen karo (granit seramik) | Yüksek sıcaklıkta pişirilmiş, su emmesi %0,5 ve altı, sert ve dayanıklı | Zemin, balkon, teras, büyük ebat uygulamalar |
| Doğal granit | Ocaktan çıkarılan, çok sert doğal taş | Mutfak tezgâhı, merdiven, dış mekân |
| Mermer | Doğal kalker taşı; asit ve lekeye hassas, cilalı yüzeyi kaygan olabilir | Merdiven, denizlik, dekoratif yüzeyler |
Alana göre doğru seçim
| Alan | Öneri | Dikkat |
|---|---|---|
| Banyo duvarı | Sırlı duvar karosu veya porselen | Duş alanında derzi az, temizliği kolay yüzey |
| Banyo zemini | Mat veya yarı mat porselen | Kaymazlık değeri en az R10; parlak yüzeyden kaçının |
| Mutfak tezgâh arası | Sırlı karo, porselen veya cam | Az derz, yağ ve lekeye kolay temizlenen yüzey |
| Salon ve oda zemini | Porselen, istenirse büyük ebat | Büyük ebatta zemin tesviyesi ve çift taraflı yapıştırıcı şart |
| Balkon ve teras | Dış mekâna uygun porselen | R11 kaymazlık, açık renk (güneşte daha az ısınır), altında su yalıtımı ve eğim |
| Merdiven | Kaymaz basamak, porselen veya doğal taş | Basamak burnunda kaymaz profil |
| Havuz çevresi | Çıplak ayakla ıslak alana uygun porselen | Çıplak ayak kaymazlık sınıfı (B veya C) ve su itici derz |
R değerleri (R9–R13) ayakkabıyla yürünen alanlardaki kaymazlığı, A-B-C sınıfları ise çıplak ayakla yürünen ıslak alanlardaki kaymazlığı gösterir. Değer ürünün teknik föyünde yazar.
Ebat seçimi: büyük her zaman daha iyi mi?
60×120 cm ve üzeri büyük ebat porselen, az derzle ferah bir görünüm verir. Ancak zemin tesviyesi, çift taraflı yapıştırıcı, daha dikkatli taşıma ve kesim gerektirir; işçilik ve fire maliyeti artar. Küçük banyolarda duş alanına su eğimi vermek büyük ebatla zordur. Bu alanlarda daha küçük karo ya da lineer (kanal tipi) süzgeç daha iyi sonuç verir.
Rektifiye kenar, kalibre ve ton
- Rektifiye karo: Kenarları fabrikada taşlanarak düzeltilmiştir; daha ince derzle döşenebilir.
- Ton ve kalibre kodu: Kutunun üzerinde yazar. Aynı alana döşenecek bütün kutuların tonu ve kalibresi aynı olmalıdır. Sonradan alınan kutular farklı tonda çıkabilir.
- Fire payı: Düz döşemede net alana %5–10, çapraz veya balıksırtı desenlerde %10–15 ekleyin; ileride tamir için bir iki kutu saklayın.
Didim için ek notlar
Tuzlu hava ve güçlü güneş dış mekân kaplamalarını zorlar. Balkon ve teraslarda su emmesi düşük porselen, su itici derz ve geniş alanlarda genleşme (dilatasyon) derzi kullanılmalıdır. Mermer, tuz ve asidik temizleyicilerle zamanla matlaşır; dış mekânda emprenye (koruyucu) uygulanmalıdır. Döşeme detayları, yapıştırıcı ve derz sınıfları için fayans ve seramik sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Fayans ile seramik aynı şey mi?
Günlük dilde çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Teknik olarak fayans genellikle duvar karosunu, seramik ise duvar ve zemin için kullanılan pişmiş kil karoların genel adını anlatır.
Granit seramik gerçek granit mi?
Hayır. Granit seramik, piyasada porselen karo için kullanılan ticari bir addır. Doğal granit ise ocaktan çıkarılan bir taştır.
Banyo zemininde parlak seramik kullanılır mı?
Kaygan olabileceği için önerilmez. Banyo zemininde mat veya yarı mat, kaymazlık değeri en az R10 olan porselen tercih edin.
Kaç metrekare fazladan seramik almalıyım?
Düz döşemede %5–10, çapraz veya balıksırtı desenlerde %10–15 fire payı ekleyin. Tüm kutuları aynı partiden alın ve tamir için bir iki kutu saklayın.